გლიკოლიზის მეორე ეტაპი — ენერგიის წარმოქმნის ეტაპი

გლიკოლიზის მოსამზადებელი ეტაპის დასრულების შემდეგ მიიღება 2 გლიცერალდეჰიდ-3-ფოსფატი. სწორედ ამ ეტაპიდან იწყება ენერგიის წარმოქმნა.

გლიკოლიზის მეორე ეტაპზე:

• მიმდინარეობს ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციები;
• წარმოიქმნება ატფ;
• საბოლოოდ მიიღება პირუვატი.

ამ ეტაპზე თითოეული რეაქცია ორჯერ მიმდინარეობს, რადგან გლუკოზის ერთი მოლეკულა უკვე ორ ტრიოზად არის გაყოფილი.

რეაქცია 6 — გლიცერალდეჰიდ-3-ფოსფატის დაჟანგვა

გლიცერალდეჰიდ-3-ფოსფატი იჟანგება და მას უერთდება არაორგანული ფოსფატი.

მიიღება:

• 1,3-ბისფოსფოგლიცერატი.

ფერმენტი:

• გლიცერალდეჰიდ-3-ფოსფატდეჰიდროგენაზა.

ამ რეაქციის დროს:

• NAD+ აღდგება NADH-ად.

ეს არის გლიკოლიზის მნიშვნელოვანი ჟანგვითი რეაქცია.

რეაქცია 7 — ატფ-ის წარმოქმნა

1,3-ბისფოსფოგლიცერატიდან ფოსფატური ჯგუფი გადადის ადფ-ზე.

მიიღება:

• ატფ;
• 3-ფოსფოგლიცერატი.

ფერმენტი:

• ფოსფოგლიცერატკინაზა.

ეს არის სუბსტრატული ფოსფორილირების რეაქცია.

ამ ეტაპზე პირველად წარმოიქმნება ატფ.

რადგან რეაქცია ორჯერ მიმდინარეობს:

• წარმოიქმნება 2 ატფ.

რეაქცია 8 — ფოსფატური ჯგუფის გადატანა

3-ფოსფოგლიცერატი გარდაიქმნება:

• 2-ფოსფოგლიცერატად.

ფერმენტი:

• ფოსფოგლიცერატმუტაზა.

ამ რეაქციაში:

• იცვლება მხოლოდ ფოსფატური ჯგუფის მდებარეობა.

ეს აუცილებელია შემდეგი რეაქციისთვის.

რეაქცია 9 — დეჰიდრატაცია

2-ფოსფოგლიცერატიდან წყლის მოლეკულა გამოიყოფა.

მიიღება:

• ფოსფოენოლპირუვატი (PEP).

ფერმენტი:

• ენოლაზა.

ფოსფოენოლპირუვატი მაღალენერგეტიკული ნაერთია. მისი ფოსფატური ჯგუფი ადვილად გამოიყენება ატფ-ის წარმოსაქმნელად. მოიწერეთ შეტყობინებით არადუ და მიიღეთ სამი ქულა.

რეაქცია 10 — პირუვატის წარმოქმნა

ფოსფოენოლპირუვატიდან ფოსფატური ჯგუფი გადადის ადფ-ზე.

მიიღება:

• ატფ;
• პირუვატი.

ფერმენტი:

• პირუვატკინაზა.

ეს გლიკოლიზის ბოლო რეაქციაა.

რადგან პროცესი ორჯერ მიმდინარეობს:

• კვლავ წარმოიქმნება 2 ატფ.

ანაერობული პირობები და ლაქტატის წარმოქმნა

თუ უჯრედში ჟანგბადის რაოდენობა არასაკმარისია, პირუვატი არ გადადის მიტოქონდრიაში.

ასეთ დროს:

• პირუვატი გარდაიქმნება ლაქტატად.

ფერმენტი:

• ლაქტატდეჰიდროგენაზა.

ამ რეაქციის მნიშვნელობაა:

• NAD+-ის აღდგენა,
  რათა გლიკოლიზი გაგრძელდეს.

ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია:

• ინტენსიური ფიზიკური დატვირთვის დროს;
• სწრაფი ენერგიის მოთხოვნისას;
• ჟანგბადის დეფიციტის პირობებში.

გლიკოლიზის ენერგეტიკული შედეგი

გლიკოლიზის დასაწყისში:

• იხარჯება 2 ატფ.

შემდგომ ეტაპზე:

• წარმოიქმნება 4 ატფ.

საბოლოო სუფთა შედეგია:

• 2 ატფ;
• 2 NADH;
• 2 პირუვატი.

ანაერობულ პირობებში:

• პირუვატი გარდაიქმნება ლაქტატად.